อาจารย์ปฏิญญา ฐิตธนไท
อาจารย์ประจำสาขาวิชาเทคโนโลยียานยนต์สมัยใหม่
ในยุคที่อุตสาหกรรมยานยนต์กำลังเปลี่ยนผ่านสู่ระบบอัตโนมัติและการเชื่อมต่ออัจฉริยะอย่างเต็มรูปแบบ ความแม่นยำ ความรวดเร็ว และความสามารถในการตรวจสอบย้อนกลับตลอดห่วงโซ่อุปทานกลายเป็นหัวใจสำคัญของการแข่งขัน เทคโนโลยี RAIN RFID (RA dio frequency IdentificatioN ซึ่งทำงานบนมาตรฐาน Ultra-High Frequency Radio Frequency Identification: UHF RFID แบบ Passive ตามข้อกำหนด GS1 EPC Gen2) โดยเฉพาะชิป NXP UCODE® 9 ได้เข้ามาปฏิวัติกระบวนการผลิตและบริหารจัดการยานยนต์สมัยใหม่
เนื่องจากสามารถอ่านข้อมูลแบบไร้สายโดยไม่ต้องใช้แบตเตอรี่ได้ไกลสูงสุดถึง 10 เมตร โดยไม่ต้องมองเห็นตัวแท็กโดยตรง (Non-Line-of-Sight) และสามารถอ่านข้อมูลจำนวนหลายร้อยรายการได้พร้อมกันในเวลาน้อยกว่า
1 วินาที ซึ่งช่วยลดระยะเวลาและต้นทุนเมื่อเทียบกับการสแกนบาร์โค้ดแบบดั้งเดิมที่ใช้เวลาเฉลี่ยสูงถึง 8 วินาทีต่อชิ้นในรถยนต์หนึ่งคันที่ต้องมีการระบุชิ้นส่วนมากกว่า 50 จุด ภายใต้บริบทของอุตสาหกรรมยานยนต์ยุค 4.0การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี RAIN RFID มิได้จำกัดอยู่เพียงแค่การติดฉลากระบุตัวตนทั่วไป แต่เป็นการบูรณาการข้อมูลเข้ากับระบบบริหารคุณภาพระดับสากลอย่าง Lean Six Sigma และ Kaizen เพื่อขจัดความสูญเปล่า
และลดอัตราข้อบกพร่องให้ต่ำกว่า 3.4 ชิ้นต่อการผลิตล้านหน่วย งานวิจัยด้านโลจิสติกส์คลังสินค้าในปี ค.ศ. 2022 ระบุว่า การผสานเทคโนโลยี RFID ร่วมกับหลักการ Lean Six Sigma สามารถลดรอบระยะเวลาการทำงาน (Process Cycle Time) ลงได้ถึงร้อยละ 91.5 และลดระยะเวลานำในการผลิต (Lead Time) ลงได้ร้อยละ 13 ทั้งนี้ องค์กรมาตรฐานระดับโลก ได้แก่ ISO/IEC, GS1, VDA (เยอรมนี), Odette (สหภาพยุโรป)
และ AIAG (สหรัฐอเมริกา) ได้ร่วมกันกำหนดมาตรฐานการเข้ารหัสและหน่วยความจำขยายของแท็ก RFID
เพื่อให้เกิดการทำงานร่วมกันได้อย่างไร้รอยต่อทั่วโลก
การเปลี่ยนผ่านกระบวนการผลิตและบริการยานยนต์สู่ระบบอัจฉริยะจำเป็นต้องอาศัยกลไกสำคัญ
4 ประการ ตลอดวงจรชีวิตผลิตภัณฑ์ ดังแสดงใน รูปที่ 1 ได้แก่
ประการแรก การเพิ่มประสิทธิภาพสายการผลิตอัจฉริยะ (Smart Manufacturing & Skid Tagging)
โดยใช้แท็ก RFID วัสดุพิเศษที่ทนทานต่อสารเคมี แรงกระแทก และความร้อนในห้องอบสีได้ถึง 190–230 องศาเซลเซียส ติดตั้งบนแท่นลำเลียง (Skid) และตัวถังรถเพื่อบันทึกสเปก สี เครื่องยนต์ และอุปกรณ์เสริม
ช่วยลดการหยุดชะงักของเครื่องจักร (Unplanned Downtime) และลดต้นทุนบำรุงรักษาลงร้อยละ 5–10
ประการที่สอง การบริหารจัดการบรรจุภัณฑ์หมุนเวียน (RTIs) ตามมาตรฐาน VDA 5500 เพื่อติดตามกล่องบรรจุชิ้นส่วนที่มีมูลค่าสูง ป้องกันการสูญหายและโจรกรรมที่เกิดขึ้นสูงถึงร้อยละ 20–60 ในคลังสินค้าทั่วไป พร้อมลดการใช้บรรจุภัณฑ์แบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง
รูปที่ 1 แผนภาพประยุกต์ใช้เทคโนโลยี RAIN RFID (UCODE) ในอุตสาหกรรมยานยนต์สมัยใหม่ 4 ขั้นตอนหลัก
ที่มา: เรียบเรียงจากเอกสารแนวทางการประยุกต์ใช้ NXP UCODE® RAIN RFID ในอุตสาหกรรมยานยนต์
ประการที่สาม การติดตามชิ้นส่วนสำคัญและยางรถยนต์อัจฉริยะ (Vehicle Components & Smart Tires) โดยฝังชิป UCODE ลงในชิ้นส่วนที่ติดฉลากยากหรืออยู่ภายใต้สภาวะแวดล้อมรุนแรง เช่น แบตเตอรี่ เครื่องยนต์ ระบบส่งกำลัง กันชน ถุงลมนิรภัย รวมถึงการฝังลงในเนื้อยางรถยนต์ระหว่างกระบวนการหลอมยาง (Vulcanization) ตามมาตรฐาน ISO 20909:2019 เพื่อบันทึกข้อมูลรุ่น แหล่งผลิต แรงดันลม และระยะทางใช้งาน
ประการที่สี่ การจัดการหลังการผลิตและการเรียกคืนสินค้า (After-Production & Safety Recalls)
โดยใช้เครื่องอ่านบันทึกตำแหน่งจอดรถอัตโนมัติในลานพักรถ และใช้รหัสเฉพาะตัวของชิ้นส่วนในการระบุเป้าหมายการเรียกคืนสินค้า (Recall) ได้อย่างแม่นยำ ช่วยลดความเสี่ยงด้านความปลอดภัยและประหยัดค่าใช้จ่าย
จากข้อมูลดังกล่าว อุตสาหกรรมยานยนต์กำลังเผชิญกับปัจจัยท้าทายสำคัญ ทั้งความซับซ้อนของชิ้นส่วนในยานยนต์สมัยใหม่ ปัญหาเครื่องจักรหยุดชะงักโดยไม่คาดคิด (Unplanned Downtime) รวมถึงความเสี่ยง
จากอุบัติเหตุและต้นทุนมหาศาลในการเรียกคืนสินค้า (Recall) เมื่อชิ้นส่วนสำคัญเกิดข้อบกพร่อง
ปัจจัยเหล่านี้ ส่งผลกระทบโดยตรงต่อความเชื่อมั่นในแบรนด์ ต้นทุนการผลิต และความปลอดภัยของผู้ขับขี่
ผู้วิจัยจึงเสนอแนวคิด “การบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานยานยนต์อัจฉริยะด้วยเทคโนโลยี RAIN RFID”
(Smart Automotive Lifecycle Governance via RAIN RFID) เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการผลิตและ
ความปลอดภัยตลอดวงจรชีวิตยานยนต์ โดยประกอบด้วย 4 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ 1) การคัดเลือกแท็กมาตรฐาน (Standardized & Rugged Tagging) ที่ทนทานต่อสภาพแวดล้อมการผลิตตามข้อกำหนดสากล
2) การเชื่อมโยงข้อมูลแบบเรียลไทม์ (Real-Time Visibility) เพื่อติดตามสถานะชิ้นส่วนตั้งแต่ซัพพลายเออร์
จนถึงสายการประกอบ 3) การตรวจสอบความปลอดภัยก่อนส่งมอบ (Pre-Delivery Safety Verification)
เพื่อยืนยันความครบถ้วนของชิ้นส่วนสำคัญ และ 4) การติดตามผลหลังการขายและการเรียกคืนสินค้า
(Targeted After-Sales & Recall) เพื่อเพิ่มความรวดเร็วและแม่นยำในการซ่อมบำรุงและจัดการความเสี่ยง
อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการยังต้องคำนึงถึงความท้าทายด้านการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน การเลือกใช้วัสดุแท็กให้เหมาะกับโลหะหรือความร้อนสูง และการบูรณาการข้อมูลร่วมกับคู่ค้าอย่างเป็นระบบ ความสำเร็จของ
การนำเทคโนโลยี NXP UCODE และRAIN RFID มาใช้จึงขึ้นอยู่กับการวางมาตรฐานร่วมกันและการบริหารจัดการข้อมูลอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อสร้างความปลอดภัย ความยั่งยืน และสามารถแข่งขันให้กับอุตสาหกรรมยานยนต์สมัยใหม่ได้อย่างแท้จริง
